تاریخی
در قسمت جنوبغربی ارگ هرات یا قلعهی اختیارالدین و به طرف چپ سرکیکه از پایحصار به دروازهی ملک منتهی میشود و یا در محلهی بردرانیهای شهر قدیم - حوض ملک موقعیت دارد و رواق غربی آن متصل به مسجدی است که این مسجد به مسجد نواب معروف است
ولسوالی پشتونزرغون (شافلان) از مناطق تاریخی هرات است که در قلمرو هریرود قرار دارد. گفته میشود که این نام از دوران کهن باقی مانده و نمادی از هویت تاریخی منطقه است. هریرود از میان آن عبور کرده و زمینهای زراعتی را سیراب میکند.در سال ۱۳۲۰ خورشیدی، نام شافلان بدون دلیل مشخصی به پشتونزرغون تغییر یافت.
مسئولان در ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات میگویند که کار اعمار پارک مسجد جامع بزرگ هرات در آغاز سال جدید شروع میشود.حافظ رقیب الله رضوانی آمر حفظ و آبدات تاریخی این ریاست در گفتوگو با خبرنگار آژانس باختر میگوید که ساخت پارک از بخش شرقی این مسجد آغاز میشود و شامل ایجاد فضای سبز، تزئینات و بازسازی کاشیکاری خواهد بودآمر حفظ آبدات تاریخی ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات همچنان علاوه میکند که بخش منار شهدا که در صحن این مسجد است نیز بازسازی میشود
مسئولان ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات میگویند این نمایشگاه خوشنویسی بهخاطر حفظ جایگاه وارزش خطوط اسلامی برگزار شده است.مولوی حمیدالله غیاثی آمر فرهنگ و هنر ریاست اطلاعات و فرهنگ در گفتوگو یاد اور کرد تلاشهای این اداره همچنان برای احیاء و گسترش هنر خوشنویسی ادامه خواهد داشت.
مولانا عبدالله متخلص به کوهی از عارفان و شاعران برجستهی سدهی نهم هجری در هرات بود. او ارادت ویژهای به خواجه شمسالدین محمد کوهی داشت و چهار سال در خدمت او به سر برد.
ابو عبدالله محمد طاقی فرزند فضل سجزی هروی مشهور به خواجه محمد تاکی، متولد زرنج سیستان است که عمر خود را در هرات گذراند و پیر طریقت حضرت خواجه عبدالله انصاری است. او در علم شریعت و طریقت و حقیقت درجه بلندی داشت و رسوم صوفیه و اشارات را نکو میدانست.
از آنجاییکه هرات در مسیر راه تاریخی ابریشم قرار داشته و به علت قرار داشتن در این شاهراه بازرگانی بزرگ و تاریخی و نیز گستردگی خاک، از دیرباز به ایجاد راههای بازرگانی و نظامی و همچنین ساختن پلها، تیمچهها، کاروانسراها و رباطهای متعدد و تأمین امنیت کاروان و کاروانیان در این شهر به دیدۀ عنایت نگریسته شده است.کاروانسراهای هرات علاوه بر ارزش هنری و تاریخی، از دیدگاه مسایل اجتماعی نیز حایز اهمیت فراوان بوده و شایستۀ مطالعهای گسترده است
همزمان با اینکه بازسازی مسجد جامع هرات پس از زلزله در مراحل پایانی قرار دارد، رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات می گوید که از زمان وقوع زلزله تاکنون، ۲۰۰ هزار دلار برای بازسازی گلدستهها و بخشهای مختلف این مسجد هزینه شده است.
دارالفنون هریوا یکی از مراکز فرهنگی هرات، در قلعه تاریخی اختیارالدین فعالیتهای متنوعی در راستای حفظ و ترویج فرهنگ و هنر هرات فعالیت میکند
از دیرباز هرات سرزمینی دوستداشتنی و خودمانی در همسایگی آفتاب بوده است؛ دیاری زیبا، تاریخی و تحسینبرانگیز و مرکز دانش و فرهنگ اسلامی که القاب آن در تواریخ و متون متعدد ثبت شده است. این سرزمین مردمانی دارد شیرینگفتار،
خواجه یحیی بن عمار شیبانی سجستانی مشهور به خواجه غلتان، یکی از عارفان و اندیشمندان برجسته قرون چهارم و پنجم هجری است. وی در سال 332 هجری قمری در سیستان متولد شد و در سال 422 هجری قمری در هرات وفات یافت
از آنجاییکه هرات در مسیر راه تاریخی ابریشم قرار داشته و به علت قرار داشتن در این شاهراه بازرگانی بزرگ و تاریخی و نیز گستردگی خاک، از دیرباز به ایجاد راههای بازرگانی و نظامی و همچنین ساختن پلها، تیمچهها، کاروانسراها و رباطهای متعدد و تأمین امنیت کاروان و کاروانیان در این شهر به دیدۀ عنایت نگریسته شده است
