خانقاه شیخ صدرالدین ارمانی، قریه ده منار
قریه ده منار (ده ارمان)، در ۲۵ کیلومتری جنوبغرب هرات و در شهرستان گذره واقع شده است.
این قریه، که در کنار هریرود قرار دارد، از دوران تیموریان بهخاطر خانقاه شیخ صدرالدین ارمانی مشهور است.
این خانقاه با چهار ایوان، گنبدخانه مرکزی و تزئینات نفیس، محل تجمع و وعظ صوفیان بوده است.
شیخ صدرالدین ارمانی از عارفان برجسته دوران ابوسعید تیموری (۸۵۶-۸۸۹ قمری) بود. مریدانی چون شیخ بدخشان و امیرعلیشیر نوایی از او پیروی میکردند.
قبر شیخ صدرالدین در محوطهای آجری در نزدیکی خانقاه قرار دارد.
سنگهای مرمر آرامگاه، به خط نستعلیق عالی، توسط محمدحسین حسینی از سادات محلی تهیه شدهاند.
این بنا که از خشت پخته و گچ ساخته شده، دارای گنبدخانهای مربعی به ابعاد ۱۶.۷۰ متر است.
ایوانها و اتاقهای اطراف، همراه با تزیینات کاشیکاری آبیرنگ و نقوش هندسی، نمونهای از معماری فاخر تیموری را نشان میدهند.
وضعیت فعلی بنا
خانقاه در سال ۱۳۸۵ خورشیدی مرمت شد، اما گنبد اصلی از بیرون قابل مشاهده نیست.
کاشیکاریهای نفیس آن جای خود را به گچکاری ساده دادهاند و بخشهایی از گچکاریها نیز آسیب دیده است. مرمت ناقص موجب از بین رفتن بسیاری از تزئینات اصلی بنا شده است.
این اثر تاریخی، با وجود ویرانیها، همچنان یادآور شکوه گذشته و میراث صوفیانه هرات است.
شاید دوست داشته باشید.
